Zynjyr açarlarynyň görnüşleri we saýlama boýunça gollanma

Elektrotehnika we howpsuzlyk pudaklarynda "zynjyr açar" termini örän möhümdir. Zynjyr açary, zynjyrlary artykmaç ýüklenmelerden ýa-da gysga zynjyrlardan ýüze çykýan zyýanlardan goramak üçin niýetlenen awtomatiki elektrik açarydyr. Onuň esasy wezipesi näsazlyk ýüze çykanda toguň kesilmegidir, şeýlelik bilen elektrik ýangynlary ýa-da enjamlaryň zeperlenmegi ýaly mümkin bolan howplaryň öňüni almakdyr. Bu makala zynjyr açarlarynyň dürli taraplaryny, şol sanda olaryň görnüşlerini, işleýiş ýörelgelerini we ulanylyşyny öwrener.

GörnüşleriZil kesijiler

Zynjyr açarlary dürli görnüşlerde bolýar, her biri belli bir ulanyşlar we gurşawlar üçin niýetlenendir. Iň köp ýaýran görnüşleri aşakdakylary öz içine alýar:

1. Miniatýur zynjyr açarlary (MCB):Bu zynjyr açarlary ýaşaýyş jaýlarynda we täjirçilik jaýlarynda artykmaç ýüklenmeleriň we gysga zynjyrlanmalaryň öňüni almak üçin ulanylýar. Tok bellenen derejeden geçende, MCB awtomatiki usulda öçýär.
2. Galyndy Tok Öçüriji (RCCB):Galan tok enjamy (RCD) diýlip hem atlandyrylýan bu görnüşli zynjyr açary tok deňagramlylygyny anyklamak arkaly elektrik togy urmagynyň öňüni alýar. Eger näsazlyk ýüze çykarylsa, RCCB zynjyry aýyrýar we şeýlelik bilen möhüm howpsuzlygy üpjün edýär.
3. Galyplanan korpusly zynjyr açarlary (GGÖÇ): Bu zynjyr açarlary senagat ulgamlarynda giňden ulanylýar we ýokary toklara çydap bilýär. GGÖÇ-ler artykmaç ýüklenmeden, gysga zynjyrlanmadan we topraklama näsazlyklaryndan goraýar, bu bolsa olary dürli elektrik ulgamlary üçin amatly edýär.
4. Howa zynjyr açarlary (ACB): Howa zynjyr açarlary, adatça, ýokary woltly ulgamlarda ulanylýar we howany ýaý söndüriji serişde hökmünde ulanyp işleýär. Olar uly elektrik gurluşlary üçin amatlydyr we ýokary tok ýüklerine çydap bilýär.
5. Gidrawliki-Magnit Zynjyr ÖçürijiBu görnüşli zynjyr açary zynjyrlary aýyrmak üçin gidrawliki we magnit mehanizmlerini birleşdirýär. Ygtybarlylygy we berkligi sebäpli, ol deňiz we awiakosmos senagatynda giňden ulanylýar.

Ol nähili işleýär

Zynjyr açarynyň iş prinsipi deňeşdirme boýunça ýönekeý. Zynjyrdan geçýän tok zynjyr açarynyň nominal kuwwatyndan geçende, zynjyr açary bu anomaliýalygy anyklar. Soňra zynjyr açary öz öçüriş mehanizmini işjeňleşdirer, zynjyry aýyrar we tokuň geçmegini keser. Zynjyr açarynyň görnüşine baglylykda, bu hereket termal, magnit ýa-da elektron serişdeler arkaly işjeňleşdirilip bilner.

Mysal üçin, kiçi zynjyr açarynda (MCB), bimetallik zolak aşa köp tok sebäpli gyzyp we egilip biler, bu bolsa açaryň işlemezligine sebäp bolup biler. Tersine, galyndy tok bilen işleýän zynjyr açary (RCCB) näsazlyk ýagdaýyny kesgitlemek üçin topraklama näsazlyklaryny anyklamaga daýanýar. RCCB-ler millisekuntda işlemezlige uçrap, elektrik togy urmagynyň töwekgelçiligini ep-esli azaldýar.

Zil açarlarynyň ulanylyşy

Elektrik açarlary häzirki zaman elektrik ulgamlarynyň aýrylmaz bölegi bolup, dürli ugurlarda giňden ulanylýar. Ýaşaýyş jaýlarynda elektrik açarlary öýleri elektrik howplaryndan goraýar we ýaşaýjylaryň howpsuzlygyny üpjün edýär. Söwda jaýlarynda elektrik açarlary elektrik ýüklerini dolandyrýar, elektrik togunyň kesilmeginiň öňüni alýar we şeýdip iş netijeliligini ýokarlandyrýar.

Senagat gurşawynda zynjyr açarlary mehaniki enjamlary elektrik näsazlyklarynyň döredýän zyýanlaryndan goraýar. Şeýle hem, olar gün panelleri we ýel turbinalary ýaly gaýtadan dikeldilýän energiýa ulgamlarynda elektrik energiýasynyň öndürilişindäki üýtgemeleriň öňüni almak üçin möhüm ähmiýete eýedir.

Zynjyr açary näme?

Elektrik zynjyryny enjamyň howpsuz göterip biljek derejesinden (aşa köp tok) ýokary bolan toguň zyýanyndan goramak üçin niýetlenen elektrik howpsuzlyk enjamydyr. Onuň esasy wezipesi enjamlary goramak we ýangyn öňüni almak üçin tok akymyny kesmekdir.

Gysgaça aýdylanda

Gysgaça aýdylanda, elektrik açarlary elektrik ulgamlarynyň möhüm bölegi bolup, howpsuzlygy üpjün edýär we elektrik näsazlyklarynyň öňüni alýar. Elektrotehnika ýa-da howpsuzlyk ulgamynda işleýänler üçin elektrik açarlarynyň dürli görnüşlerini, olaryň işleýiş ýörelgelerini we ulanylyşyny düşünmek örän möhümdir. Tehnologiýanyň yzygiderli ösmegi we elektrikleşdirmegiň artmagy bilen elektrik açarlary elektrik ulgamlarynyň ygtybarlylygyny we howpsuzlygyny üpjün etmekde şübhesiz möhüm rol oýnar. Ýaşaýyş jaýlarynda, täjirçilik ýa-da senagat gurşawynda bolsun, elektrik açarlarynyň ähmiýetini gözardy edip bolmaz, bu bolsa olary häzirki zaman elektrik infrastrukturasynyň esasy bölegine öwürýär.